Press Release

Δελτίο Τύπου: Η Φτώχεια Περιόδου στην Ελλάδα

Email: info@deonpolicy.org

Η Φτώχεια Περιόδου στην Ελλάδα και Προτάσεις Αντιμετώπισής της, εξώφυλλο έρευνας

Βοστώνη, 21 Οκτωβρίου 2026: Το Deon Policy Institute, σε συνεργασία με το It’s Just Period και το WHEN, δημοσιεύει την έρευνα «Η Φτώχεια Περιόδου στην Ελλάδα και Προτάσεις Αντιμετώπισής της», σε έρευνα και συγγραφή της Ισμήνης Δροσοφορίδη και της Αφροδίτης Ξύδη και σε επιμέλεια της Στέλλας Κάσδαγλη και της Πηνελόπης Θεοδωρακάκου. Η έρευνα είναι διαθέσιμη εδώ.

Ως φτώχεια περιόδου ορίζεται η αδυναμία ενός ατόμου να αγοράσει ή να έχει σταθερή πρόσβαση σε προϊόντα περιόδου, καθώς και οι συνέπειες που ακολουθούν: η χρήση αυτοσχέδιων μέσων, η απουσία από το σχολείο και την εργασία, η περιορισμένη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή και οι κίνδυνοι για την υγεία. Πρόκειται για ένα κόστος που επαναλαμβάνεται κάθε μήνα και δεν μπορεί να αποφευχθεί, ενώ επιβαρύνει δυσανάλογα τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει το ζήτημα ως πανευρωπαϊκή πρόκληση. Η Οδηγία (ΕΕ) 2022/542 του Συμβουλίου επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν στα προϊόντα περιόδου μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ κάτω του 5% ή μηδενικό συντελεστή, και αρκετά κράτη μέλη το έχουν ήδη κάνει. Η Ελλάδα δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε αυτό το βήμα. Τα προϊόντα περιόδου εξακολουθούν να φορολογούνται με τον κανονικό συντελεστή του 24%, τον ίδιο που ισχύει για τα καλλυντικά, τον καπνό και το αλκοόλ.

Με αφετηρία την πρώτη μέτρηση του ζητήματος από την MRB Hellas το 2018, η έρευνα καταγράφει, για πρώτη φορά σε πανελλαδικό αντιπροσωπευτικό επίπεδο, την έκταση της φτώχειας περιόδου στην Ελλάδα, το στίγμα που τη συνοδεύει και τον αντίκτυπο του πόνου εμμήνου ρύσεως στην καθημερινή ζωή. Βασίζεται σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 σε δείγμα 2.000 ατόμων, στο πλαίσιο της πολυετούς έρευνας «Τάσεις» της MRB.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας:

1 στις 8 γυναίκες (12,5%): δεν μπόρεσε τουλάχιστον μία φορά τους τελευταίους 12 μήνες να αγοράσει προϊόντα περιόδου λόγω οικονομικής αδυναμίας, ποσοστό που ανεβαίνει στο 19,2% όταν η ερώτηση αφορά άλλη γυναίκα του ίδιου νοικοκυριού.

1 στις 10 γυναίκες (10,2%): έχει καταφύγει σε αυτοσχέδια μέσα για τη διαχείριση της περιόδου λόγω οικονομικής αδυναμίας.

1 στις 6 γυναίκες (16,6%): έχει παραλείψει, τουλάχιστον μία φορά τον τελευταίο χρόνο, την αγορά βασικών αγαθών, όπως τρόφιμα, την πληρωμή λογαριασμών ή ιατρικά έξοδα, προκειμένου να καλύψει ανάγκες που σχετίζονται με την περίοδο.

Οι δυσκολίες αυτές επεκτείνονται και στη συμμετοχή στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική ζωή:

9,3%

έχει χάσει τουλάχιστον μία ημέρα σχολείου ή σπουδών λόγω έλλειψης προϊόντων περιόδου

10,6%

έχει χάσει τουλάχιστον μία ημέρα εργασίας

16,9%

έχει περιορίσει τη συμμετοχή της σε κοινωνικές δραστηριότητες

Στις γυναίκες που δηλώνουν πλήρη οικονομική αδυναμία, τα ποσοστά αυτά σχεδόν διπλασιάζονται, ενώ η Θεσσαλονίκη καταγράφει ιδιαίτερα υψηλή επιβάρυνση, με ποσοστό 28%, σχεδόν διπλάσιο του εθνικού μέσου όρου. Η έρευνα καταγράφει επίσης το στίγμα που εξακολουθεί να συνοδεύει την έμμηνο ρύση και τις επιπτώσεις του πόνου περιόδου στην καθημερινή ζωή:

Σχεδόν 6 στους 10 ανθρώπους (59,7%): θεωρούν ότι οι γυναίκες έχουν νιώσει ντροπή ή ταμπού σχετικά με την περίοδό τους, με κύριο παράγοντα την κοινωνία (36,3%).

Σχεδόν 1 στις 2 γυναίκες (49,8%): δηλώνει ότι ο πόνος εμμήνου ρύσεως έχει επηρεάσει τη λειτουργικότητά της τουλάχιστον μία φορά τους τελευταίους 12 μήνες.

Με βάση τα ευρήματα, οι συγγραφείς διατυπώνουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων πολιτικής:

Μείωση ή κατάργηση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου: η μείωση από 24% σε 13% ή 6% θα ευθυγράμμιζε την Ελλάδα με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιανουαρίου 2019 και με τις πρακτικές 16 ευρωπαϊκών χωρών και του Ηνωμένου Βασιλείου. Το κόστος της μείωσης στο 13% εκτιμάται στα 10,6 εκατ. ευρώ ετησίως, δηλαδή στο 0,02% των ετήσιων φορολογικών εσόδων του κράτους.

Πανελλαδική επέκταση και μονιμοποίηση του προγράμματος «Ρισπεκτ στο σώμα σου» του Υπουργείου Υγείας και της UNICEF στα σχολεία: ώστε η πρόσβαση σε προϊόντα περιόδου να μην εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας.

«Period Voucher» ύψους 130 ευρώ ετησίως: για άτομα με έμμηνο ρύση ηλικίας 10 έως 24 ετών σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.

Πλαφόν τιμών στα βασικά προϊόντα περιόδου: ανεξάρτητα από το σημείο πώλησης.

Έμμισθη άδεια περιόδου για γυναίκες με σοβαρή δυσμηνόρροια: κατόπιν ιατρικής γνωμάτευσης, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ισπανίας.

Οι προτάσεις συμπληρώνονται από τη συστηματική παρακολούθηση των τιμών λιανικής και τον συντονισμό με τον ιδιωτικό τομέα. Η πλήρης έρευνα είναι διαθέσιμη εδώ.

Σχετικά με την πρωτοβουλία

Η έρευνα αποτελεί πρωτοβουλία των It’s Just Period, Deon Policy Institute και WHEN, με την επιστημονική συνεργασία της MRB Hellas και τη χρηματοδότηση της Lidl Ελλάς και του Mediterranean Women’s Fund.

Το It’s Just Period είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ηγείται της προσπάθειας μείωσης του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου στην Ελλάδα και προωθεί την εμμηνορρυσιακή ισότητα μέσω της ενημέρωσης, της ευαισθητοποίησης και της πρόσβασης σε προϊόντα περιόδου.

Το WHEN είναι οργανισμός για την επαγγελματική και οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών και την ισότητα στην εργασία, με αποστολή να έχουν όλες οι γυναίκες ίσες ευκαιρίες στη δημόσια ζωή.

About Deon Policy Institute

Founded by a group of Greek academics, entrepreneurs, and professionals, the Deon Policy Institute is a non-partisan think tank that aims to organize and transform the Hellenic Diaspora into a catalyst for the progress of Greece.